Kanser, hücrelerin düzensiz olarak bölünüp çoğalmasıyla gelişir.DNA hasarı nedeniyle olur, vücut oluşan DNA hasarını tamir mekanizmaları ile onarmaya çalışır, ancak yetersiz kalınca kanser oluşur (kanser nasıl oluşur?). Sonuçta sürekli çoğalan, vücudun diğer bölgelerine yayılan, enerji kaynaklarını tüketen istilacı hücreler meydana gelir. Normal hücreler ve dokular görevlerini yapamaz/yetemez olur. Tedavi edilmezse organ/doku yetmezliği nedeniyle hasta kaybedilir.
Akciğer Kanserinde Erken Tanı Önemi
Akciğer kanserinde erken tanı çok önemlidir. Akciğerde ağrı duyusu bulunmamaktadır. Akciğerler göğüs kafesimizi dolduran oldukça büyük organlardır. Gelişen tümörün büyüyebileceği geniş bir alan mevcuttur. Bu nedenle hastalık oldukça ileri aşamalara gelene kadar şikayete yol açmayabilir. Şikayet olmaksızın, tesadüfen ya da tarama amacıyla çekilen grafi veya tomografilerde saptanabilir.
İnatçı öksürük, balgam, balgamda kan, nefes darlığı, göğüs ağrısı, parmaklarda çomaklaşma akciğer kanserinin belirtileri olabilir. İştahsızlık, halsizlik, kilo kaybı, terleme şikayetleri önemsenmelidir. Bazen de kanserin yayıldığı organla ilgili şikayetler (baş ağrısı, kemiklerde ağrı gibi) olabilir.
“Erken tanı hayat kurtarır”
Akciğer Kanserinde Risk faktörleri nelerdir?
- Sigara, puro, pipo (tütün) içimi: Akciğer kanserinin bugün ispatlanmış olan en önemli risk faktörüdür.
- Asbest: Madenlerde, gemi yapımında, yalıtım malzemesi yapımında kullanılır. Solunum yollarında uzun süreli tahriş oluşturur.
- Radon: Evlerde, toprakta doğal olarak bulunan,kokusuz radyoaktif bir gazdır
- Verem hastalığı (tüberküloz): Bu hastalığın yerleştiği akciğer alanında sonradan akciğer kanseri gelişebilir.
- Daha önceden akciğer kanseri geçirmiş olmak: Bir kere akciğer kanseri nedeniyle ameliyat olmuş, veya ışın tedavisi uygulanmış olanlarda ikinci bir kanser gelişme riski vardır. Sigara içmek bu riski ayrıca arttırır.
- Radyoaktif uranyum cevheri gibi cevherler
- Bazı kimyasalların uzun süreli solunması (arsenik, berilyum, kadmiyum, vinil klorür gibi)
- Radyoterapi öyküsü
- Hava kirliliği
- Aile öyküsü
Akciğer Kanseri Evreleri Nelerdir ?
Akciğer kanseri 4 ayrı evreye ayrılır.
Bunlar ;
- Evre 1: Tümör, sadece akciğerin küçük bir bölümünde görülme halidir.Kanser sadece bir akciğerdedir.
- Evre 2: Hastalık, en yakın lenf bezelerine atlamış durumdadır.Kanser, göğüste bulunduğu taraftaki lenf bezelerine yayılır.
- Evre 3:.Kanser kendisiyle aynı taraftaki lenf bezlerine yayılmasıdır. Ayrıca şunlardan bir veya daha fazlası ; Göğüs duvarına ,Diyaframa, akciğerler arasındaki plevraya, kalbin etrafındaki zara (perikardiyum) ,ana bronşa yayılmışsa bu durum 3. evredir.
- Evre 4: Karaciğer, kemik, böbrek üstü bezi gibi uzak organlara yayılmış durumudur.
4.evre en riskli olsa da , Akciğer kanseri ne kadar erken dönemde tespit edilirse, kanserden kurtulma şansı da o kadar yüksek olur. Bu nedenle erken teşhis için sağlık kontrollerinizi yaptırmalısınız.
Akciğer Kanseri Nasıl Tedavi Edilir ?
Ameliyat için iki tür yaklaşım yöntemi mevcuttur ;
- Klasik yani açık yöntem; yöntem göğüs kafesinin orta-yan kesimine yapılan kesi ile (torakotomi) yapılan ameliyattır. Diğer açık cerrahi kesileri nadiren kullanılabilir; aksiller (koltuk altı) kesisi, iman tahtası kesisi (sternotomi), Poulson kesisi, Masoaka kesisi, Dartavelle kesisi gibi..
- Kapalı yöntemler; bunlar Video yardımlı (VATS) veya Robot yardımlı (RATS) cerrahi yöntemlerdir. Son 15 yıldır giderek artan oranlarda kapalı yöntemler kullanılmaktadır. Kapalı metodlar ile yapılan ameliyatlar daha küçük kesi veya deliklerden yapılmaktadır. Bu sayede daha az ağrı, daha çabuk iyileşme, daha kısa operasyon süresi, daha az kan kaybı, daha iyi kozmetik sonuç, solunum fonksiyonlarının daha iyi korunması gibi faydaların yanı sıra, daha uzun sağkalım süresi avantajı da mevcuttur.
Bu yaklaşım metotları ile uygun olan cerrahi ameliyat (segmentektomi, lobektomi, pnömonektomi) gerçekleştirilir.
Hastanın genel durumu, tıbbi öykü tetkikleri incelendikten ve evresi belirlendikten sonra tedaviye başlanılır. Her hasta için ayrı en uygun tedavi yöntemi ve planı seçilir. Akciğer kanserinin türü, evresi ve hastanın genel sağlık durumu gibi faktörlere bağlı olarak tedavi yöntemleri değişir. Bunlar ; Cerrahi, Radyoterapi, Kemoterapi gibi farklı tedavi seçenekleri vardır.
- Cerrahi (kanseri alıp çıkartmak)
- Radyasyon (ışın) tedavisi (yüksek-doz x-ışınları veya diğer yüksek-enerjili ışınlar kullanarak kanser hücrelerinin öldürülmesi)
- Kemoterapi (kanser hücrelerini öldürmek üzere ilaçlar kullanılması)